بررسی انواع مهریه در نظام حقوقی ایران

انواع مهریه

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مهریه به عنوان یکی از مهم‌ترین مفاهیم حقوقی در نظام خانواده و ازدواج در ایران، نقش اساسی در تنظیم روابط مالی بین زوجین ایفا می‌کند. مهریه به معنای مالی است که مرد در هنگام عقد نکاح به زن تعهد می‌دهد و موظف به پرداخت آن می‌شود. این تعهد مالی به عنوان یکی از ارکان عقد نکاح به شمار می‌رود و از نظر شرعی و قانونی دارای اهمیت بسیاری است. مهریه می‌تواند به صورت نقدی، غیرنقدی، اموال منقول یا غیرمنقول تعیین شود و بسته به توافق زوجین، میزان و نوع آن متفاوت است.

مهریه علاوه بر اینکه یک تعهد مالی است، دارای ابعاد روانشناختی و اجتماعی نیز می‌باشد. از یک سو، مهریه به عنوان یک پشتوانه مالی برای زن در زندگی زناشویی محسوب می‌شود و از سوی دیگر، به نوعی نشان‌دهنده میزان تعهد و محبت مرد به همسرش تلقی می‌شود. همچنین، مهریه می‌تواند به عنوان یک ابزار حمایتی در مواقع اختلافات زناشویی و طلاق عمل کند.

در این مقاله، قصد داریم به بررسی انواع مهریه و مسائل مرتبط با آن بپردازیم. مهریه انواع مختلفی دارد که هر یک دارای ویژگی‌ها و احکام خاص خود هستند. از جمله این انواع می‌توان به مهریه عندالمطالبه، مهریه عندالاستطاعه، و مهریه مؤجل اشاره کرد. هر یک از این انواع مهریه در شرایط مختلف و با توجه به توافقات زوجین، می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

هدف این گفتارارائه یک دیدگاه جامع و دقیق درباره مهریه و مسائل مرتبط با آن است تا بتوانیم به آگاهی و دانش بیشتری در این زمینه دست پیدا کنیم و از این طریق به بهبود روابط زناشویی و خانواده کمک کنیم.

تقسیم بندی انواع مهریه

مهر یا مهریه به عنوان یکی از حقوق مالی زن،  ارزشی است که زن به عنوان مالک آن پس از انجام عقد نکاح می‌تواند طلب کند. هر چیزی که ارزش مالی داشته باشد، می‌تواند به عنوان مهریه در نظر گرفته شود، و زن حتی پس از درگذشت همسرش نیز می‌تواند این ادعا را داشته باشد.

مهریه انواع و اقسام مختلفی دارد که بر اساس شرایط اساسی مانند استطاعت، به دو دسته عند الاستطاعه و عند المطالبه تقسیم می‌شود.

همچنین، بر اساس تعیین مهر در عقد نکاح، مهرالمثل، مهرالمسمی و مهرالمتعه انواع دیگری از مهریه هستند که هر کدام شرایط خاص خود را دارند و به توافق طرفین بستگی دارد.

نکته قابل توجه این است که با توجه به ماده ۲۲ قانون حمایت از خانواده، مقدار مهریه تا حداکثر ۱۱۰ سکه طلا محدود است و زن در صورت عدم پرداخت مهریه، می‌تواند برای جلب شوهر اقدام نماید. اگر مبلغ مهریه بیشتر از این حد باشد، امکان جبران آن از سوی مرد وجود ندارد مگر اینکه ملائت و توانایی مالی او اثبات شود.

مهریه عند المطالبه و عند الاستطاعه

مهریه انواع و اقسامی دارد که بر اساس شرط استطاعت ، به دو دسته عند الاستطاعه و عند المطالبه تقسیم می شود.

مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن می‌تواند هر زمان که بخواهد، مهریه خود را از مرد طلب کند. به عبارت دیگر، با وقوع عقد نکاح، زن به محض درخواست، حق دارد مهریه تعیین شده را از مرد مطالبه کند و مرد موظف به پرداخت آن است. برای مثال، فرض کنید در یک ازدواج، مهریه زن 500 سکه طلا تعیین شده است. اگر مهریه به صورت عندالمطالبه باشد، زن می‌تواند در هر زمان بعد از عقد، حتی روز بعد از ازدواج، از شوهرش بخواهد که این 500 سکه را به او پرداخت کند. مرد نیز موظف است بلافاصله مهریه را بپردازد، مگر اینکه زن به صورت توافقی مهلتی به مرد بدهد.

در مقابل، مهریه عندالاستطاعه به این معناست که پرداخت مهریه منوط به توانایی مالی مرد است. در این حالت، زن نمی‌تواند بدون اثبات توانایی مالی مرد، مهریه خود را مطالبه کند. مرد تنها در صورتی موظف به پرداخت مهریه است که استطاعت مالی داشته باشد. به عنوان مثال، فرض کنید مهریه زن در یک ازدواج 300 سکه طلا تعیین شده و نوع مهریه عندالاستطاعه است. در این حالت، اگر زن مهریه خود را مطالبه کند، مرد تنها زمانی موظف به پرداخت مهریه است که توانایی مالی برای پرداخت 300 سکه را داشته باشد. اگر مرد نتواند توانایی مالی خود را اثبات کند، زن نمی‌تواند او را مجبور به پرداخت مهریه کند.

تفاوت اصلی بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در زمان و شرایط پرداخت آن‌هاست. در مهریه عندالمطالبه، زن بلافاصله پس از درخواست مهریه را دریافت می‌کند، در حالی که در مهریه عندالاستطاعه، پرداخت مهریه به توانایی مالی مرد بستگی دارد. این تفاوت می‌تواند تأثیر زیادی بر روند دعاوی خانوادگی و طلاق داشته باشد. برای مثال، در صورت عندالمطالبه بودن مهریه، زن می‌تواند بلافاصله درخواست مهریه کند و در صورت عدم پرداخت، اقدام به توقیف اموال مرد نماید. اما در مهریه عندالاستطاعه، زن باید ابتدا توانایی مالی مرد را اثبات کند که ممکن است فرآیند طولانی‌تری باشد.

مهرالمثل،مهر المسمی،مهر السنه،مهر المتعه

مهر یا مهریه، به عنوان یک حق مالی برای زن در عقد ازدواج، بر اساس شرایطی که در قرارداد نکاح تعیین می‌شود، به چند دسته اصلی تقسیم می‌شود که هر کدام شرایط ویژه‌ای دارند:

  • مهرالمسمی: این نوع مهریه به مقدار مالی مشخصی اطلاق می‌شود که طرفین در زمان عقد نکاح به آن توافق کرده‌اند. به عنوان مثال، اگر زن و مرد در قرارداد نکاح مبلغ 1000 سکه برای مهریه تعیین کرده باشند، مرد باید این مبلغ را به زن پرداخت کند.
  • مهرالمثل: در صورتی که مقدار مهریه در قرارداد نکاح مشخص نشده باشد و طرفین هیچ توافقی نداشته باشند و بین آن‌ها نزدیکی رخ دهد، مهرالمثل برای زن بر اساس مهرهای مشابه در جامعه تعیین می‌شود. به عنوان مثال، اگر در جامعه مبلغ 500 سکه به عنوان مهرالمثل معمول است، زن می‌تواند این مقدار را مطالبه کند.
  • مهرالمتعه: این نوع مهریه به مهریه‌ای اطلاق می‌شود که زن به آن مستحق می‌شود اگر شوهر او قبل از برقراری رابطه زناشویی از او طلاق بگیرد و مهر در عقد نکاح مشخص نشده باشد. مهرالمتعه به عنوان تضمین حقوق زن در صورت طلاق می‌باشد.
  • مهرالسنه: این نوع مهریه به مهریه‌ای اطلاق می‌شود که به دختران پیامبر اسلام تعلق می‌گرفته است. این مهریه معمولاً به صورت یک مبلغ پایین تعیین شده است که معادل 500 درهم نقره بوده است و با توجه به شرایط اقتصادی، ممکن است مقدار آن تغییر کند.

هر یک از این اقسام مهریه، بر اساس قوانین و مقررات مربوطه تعیین می‌شوند و در صورتی که مهریه در قرارداد نکاح به صورت معلوم نشده باشد، قواعد خاصی برای تعیین آن در قوانین وجود دارد که به وضعیت زن و شرایط جامعه توجه دارد.

سخن پایانی

مهریه یکی از حقوق مالی است که به موجب عقد نکاح به مالکیت زن منتقل می‌شود، به نحوی که حتی پس از فوت شوهر از ماترک وی قابل مطالبه است. مهریه انواع و اقسامی دارد که بر اساس شرط استطاعت به مهریه عند الاستطاعه و عند المطالبه تقسیم می‌شود و از نظر تعیین مهر در نکاح به مهرالمثل، مهرالمتعه، مهرالمسمی و مهرالسنه تقسیم می‌شود. موسسه حقوقی دادخواهان مجد با تیمی مجرب از وکلای حقوقی، آماده است تا در تمامی مراحل مربوط به مهریه، از تعیین مبلغ و نوع مهر تا مشاوره درباره حقوق و تکالیف شما به عنوان زوجین، شما را راهنمایی نماید. بهره‌مندی از خدمات حقوقی حرفه‌ای و منطقه‌ای، تصمیم گیری را برای شما آسان‌تر خواهد کرد و حقوق شما را حفظ خواهد کرد.برای دریافت مشاوره تخصصی همین الان با موسسه حقوقی دادخواهان مجد تماس بگیرید.

سوالات متداول

۱) مهریه چیست؟

؟ مهریه یک تعهد مالی است که مرد در هنگام عقد نکاح به زن می‌دهد و موظف به پرداخت آن است.
مثال: مرد به زن ۱۰۰۰ سکه به عنوان مهریه تعهد کرده است.

۲) بر اساس استطاعت مرد چه نوع‌های مهریه‌ای وجود دارد؟

مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه دو نوع اصلی مهریه هستند.
مثال: در مهریه عندالمطالبه، زن حق دارد که در هر زمان مهریه خود را از مرد مطالبه کند.

۳) مهریه عندالمطالبه چطور تعریف می‌شود؟

این نوع مهریه به این معناست که زن می‌تواند هر زمانی که بخواهد، مهریه خود را از مرد درخواست کند.
مثال: زن در روز بعد از ازدواج، مهریه خود را از شوهرش مطالبه می‌کند.

۴) مهریه عندالاستطاعه چطور تعریف می‌شود؟

در این نوع مهریه، پرداخت آن به توانایی مالی مرد بستگی دارد.
مثال: زن باید ابتدا توانایی مالی شوهر را برای پرداخت مهریه اثبات کند.

۵) مهرالمثل چیست؟

این نوع مهریه بر اساس مهرهای مشابه در جامعه تعیین می‌شود و در قرارداد نکاح مشخص نشده است.
مثال: مهرالمثل برای زن بر اساس آیین‌های مرسوم در جامعه تعیین می‌شود.

۶) مهرالمتعه چیست؟

این نوع مهریه به زن در صورت طلاق پرداخت می‌شود و در قرارداد نکاح مشخص نشده است.
مثال: زن حق دارد که در صورت طلاق، مهرالمتعه خود را از شوهرش دریافت کند.

۷) چه قانونی برای تعیین مهریه وجود دارد؟

ماده ۲۲ قانون حمایت از خانواده مقدار مهریه را تا حداکثر ۱۱۰ سکه طلا محدود کرده است.
مثال: اگر مهریه بیشتر از این مقدار باشد، زن می‌تواند اقداماتی جهت جبران آن انجام دهد.

۸) مهرالسنه چیست؟

این نوع مهریه به مهریه‌ای اطلاق می‌شود که به دختران پیامبر اسلام تعلق می‌گرفته است.
مثال: مهرالسنه به عنوان یک مبلغ پایین تعیین شده است که بر اساس شرایط اقتصادی تغییر می‌کند.

۹) چگونه زن می‌تواند برای مهریه ادعایی داشته باشد؟

زن می‌تواند حتی پس از فوت شوهر، ادعایی برای مهریه داشته باشد که در قرارداد نکاح مشخص نشده است.

۱۰) مهرالمسمی چیست؟

این نوع مهریه به مبلغ مالی مشخصی اطلاق می‌شود که طرفین در قرارداد نکاح به آن توافق کرده‌اند.

۱۱) مهریه در ایران چه نقشی در زندگی زناشویی دارد؟

مهریه به عنوان یک پشتوانه مالی برای زن در زندگی زناشویی محسوب می‌شود که نشان‌دهنده تعهد و محبت مرد به همسرش نیز می‌باشد.

۱۲) مهریه به عنوان یک ابزار حمایتی در مواقع اختلافات زناشویی چگونه عمل می‌کند؟

مهریه می‌تواند به عنوان یک ابزار حمایتی برای زن در مواقع اختلافات زناشویی و طلاق عمل کند، زیرا زن حق دارد که مهریه خود را از مرد درخواست کند.

۱۳) مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چه تفاوت‌هایی دارند؟

اصلی‌ترین تفاوت بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در زمان و شرایط پرداخت آن‌هاست. در مهریه عندالمطالبه، زن می‌تواند بلافاصله پس از درخواست، مهریه را مطالبه کند، در حالی که در مهریه عندالاستطاعه، پرداخت مهریه به توانایی مالی مرد بستگی دارد.
مثال: زن با درخواست مهریه عندالمطالبه می‌تواند بلافاصله پس از ازدواج، مهریه خود را از مرد درخواست کند، اما در مهریه عندالاستطاعه باید توانایی مالی مرد برای پرداخت مهریه را اثبات کند.

درخواست مشاوره فوری

مطالب مشابه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا